Cấp dưỡng sau ly hôn là gì? Mức cấp dưỡng nuôi con được tính thế nào? Làm gì khi đối phương trốn tránh nghĩa vụ? Công ty Luật TNHH Mặt trời Phương Đông sẽ giúp bạn tìm hiểu ngay quy định mới nhất theo Luật Hôn nhân và Gia đình.
Ly hôn không chỉ là sự chấm dứt của một mối quan hệ vợ chồng mà còn đặt ra nhiều vấn đề pháp lý quan trọng, đặc biệt là quyền lợi của con cái. Trong đó, cấp dưỡng sau ly hôn là vấn đề gây tranh cãi nhiều nhất. Ai là người phải cấp dưỡng? Mức tiền bao nhiêu là hợp lý?
1. Cấp dưỡng sau ly hôn là gì?
Theo quy định pháp luật, cấp dưỡng là việc một người có nghĩa vụ đóng góp tiền hoặc tài sản khác để đáp ứng nhu cầu thiết yếu của người không sống chung với mình mà có quan hệ hôn nhân, huyết thống hoặc nuôi dưỡng.
Sau khi ly hôn, vấn đề cấp dưỡng thường tập trung vào hai đối tượng chính:
-
Cấp dưỡng cho con: Đây là trường hợp phổ biến nhất. Người không trực tiếp nuôi con phải có nghĩa vụ cấp dưỡng để san sẻ gánh nặng nuôi dạy con.
-
Cấp dưỡng cho vợ/chồng: Xảy ra khi một bên rơi vào tình trạng túng thiếu, mất khả năng lao động và có yêu cầu cấp dưỡng hợp lý (tuy nhiên trường hợp này ít gặp hơn).
2. Ai có nghĩa vụ phải cấp dưỡng nuôi con?
Khoản 2 Điều 82 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014 quy định rõ:
“Cha, mẹ không trực tiếp nuôi con có nghĩa vụ cấp dưỡng cho con.”
Nghĩa vụ này là bắt buộc và không phụ thuộc vào việc người đó có muốn hay không. Cấp dưỡng được thực hiện cho:
-
Con chưa thành niên (dưới 18 tuổi).
-
Con đã thành niên (trên 18 tuổi) nhưng không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình (ví dụ: bị khuyết tật, mất năng lực hành vi dân sự).
3. Mức cấp dưỡng nuôi con được tính như thế nào?
Đây là câu hỏi khiến nhiều người đau đầu nhất: “Mỗi tháng phải đưa bao nhiêu tiền?”.
Thực tế, pháp luật Việt Nam không quy định một con số cụ thể hay một tỷ lệ phần trăm cố định trên thu nhập (như 20% hay 30% lương). Thay vào đó, mức cấp dưỡng được xác định dựa trên hai yếu tố chính:
-
Thu nhập, khả năng thực tế của người cấp dưỡng: Tòa án sẽ xem xét mức lương, tài sản và các khoản thu nhập khác của người không trực tiếp nuôi con.
-
Nhu cầu thiết yếu của con: Chi phí ăn, ở, học tập, khám chữa bệnh… phù hợp với mức sống trung bình tại địa phương.
Lời khuyên: Hai bên nên tự thỏa thuận mức cấp dưỡng. Nếu không thỏa thuận được, Tòa án sẽ là người quyết định cuối cùng dựa trên các chứng cứ về thu nhập.
4. Phương thức thực hiện cấp dưỡng
Điều 117 Luật Hôn nhân và Gia đình cho phép linh hoạt trong cách thức đóng góp. Các bên có thể thỏa thuận một trong các phương thức sau:
-
Cấp dưỡng định kỳ hàng tháng (phổ biến nhất).
-
Cấp dưỡng hàng quý.
-
Cấp dưỡng nửa năm hoặc hàng năm.
-
Cấp dưỡng một lần: Thường áp dụng khi người cấp dưỡng đi định cư nước ngoài hoặc có đủ khả năng tài chính để trả dứt điểm một lần.
Lưu ý: Các bên hoàn toàn có quyền yêu cầu thay đổi mức cấp dưỡng (tăng lên hoặc giảm xuống) nếu hoàn cảnh kinh tế thay đổi sau khi ly hôn.
5. Chế tài xử lý khi trốn tránh nghĩa vụ cấp dưỡng
Rất nhiều trường hợp sau khi ly hôn, người có nghĩa vụ lại tìm cách trốn tránh, không gửi tiền nuôi con. Hành vi này sẽ bị xử lý nghiêm khắc:
5.1. Xử phạt hành chính
Theo Nghị định 144/2021/NĐ-CP, hành vi từ chối hoặc trốn tránh nghĩa vụ cấp dưỡng có thể bị phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng.
5.2. Truy cứu trách nhiệm hình sự
Nếu đã bị xử phạt hành chính hoặc bị cưỡng chế thi hành án mà vẫn cố tình vi phạm, người đó có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về Tội từ chối hoặc trốn tránh nghĩa vụ cấp dưỡng (Điều 186 Bộ luật Hình sự 2015), với mức phạt:
-
Cảnh cáo.
-
Cải tạo không giam giữ đến 02 năm.
-
Phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm.
5.3. Biện pháp cưỡng chế
Người được nhận cấp dưỡng có quyền gửi đơn đến Cơ quan Thi hành án dân sự để yêu cầu cưỡng chế (khấu trừ lương, phong tỏa tài khoản ngân hàng, kê biên tài sản…) đối với người không chịu trả tiền.
6. Khi nào chấm dứt nghĩa vụ cấp dưỡng?
Nghĩa vụ cấp dưỡng không kéo dài mãi mãi mà sẽ chấm dứt trong các trường hợp sau:
-
Con đã thành niên và có khả năng lao động hoặc có tài sản để tự nuôi mình.
-
Con được người khác nhận làm con nuôi.
-
Người cấp dưỡng hoặc người được cấp dưỡng đã qua đời.
Kết luận
Cấp dưỡng sau ly hôn không chỉ là nghĩa vụ pháp lý mà còn là trách nhiệm đạo đức của cha mẹ đối với tương lai của con cái. Việc hiểu rõ các quy định về mức đóng góp và chế tài xử lý sẽ giúp bạn bảo vệ tốt nhất quyền lợi cho con mình.
Nếu bạn đang gặp khó khăn trong việc thỏa thuận mức cấp dưỡng hoặc đối phương trốn tránh nghĩa vụ, hãy tìm đến sự tư vấn của các luật sư uy tín để có biện pháp can thiệp kịp thời.
➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖
CÔNG TY LUẬT TNHH MẶT TRỜI PHƯƠNG ĐÔNG
☎️ LS. Huỳnh Quãng: 0932.57.13.39
☎️ LS. Lê Bảo Ân: 0905.999.655
📲 https://luatmtpd.com/
📩 Easternsunlawfirm@gmail.com
📍 Văn phòng tại Đà Nẵng 316 Cách Mạng Tháng 8, Cẩm Lệ, Đà Nẵng
📍 Hoạt động tại Quảng Nam – 📞 0905.99.96.55
📍 Hoạt động tại Huế – 📞 0932.57.13.39
📍 Hoạt động tại Quảng Bình – 📞 0971.319.894
