LY HÔN VỚI NGƯỜI BỊ TẠM GIAM, ĐANG THI HÀNH ÁN TẠI TRẠI GIAM THEO QUY ĐỊNH PHÁP LUẬT

Trong thực tiễn giải quyết các vụ án hôn nhân và gia đình, không ít trường hợp vợ hoặc chồng đang bị tạm giam, hoặc đang thi hành án tại trại giam. Khi đó, nhiều người đặt ra câu hỏi: Có ly hôn được không? Thủ tục thực hiện thế nào? Người đang ở trại giam có phải tham gia phiên tòa hay không?

Bài viết dưới đây sẽ phân tích việc ly hôn với người đang bị tạm giam, đang thi hành án tại trại giam theo quy định của pháp luật hiện hành.

1. Tạm giam là gì? Người bị tạm giam, người đang thi hành án tại trại tạm giam là ai ?

1.1. Tạm giam là biện pháp ngăn chặn trong tố tụng hình sự, được áp dụng đối với người bị khởi tố, truy tố, xét xử nhằm:

Ngăn chặn việc bỏ trốn, cản trở điều tra;
Ngăn chặn việc tiếp tục phạm tội;
Đảm bảo cho việc điều tra, truy tố, xét xử.

1.2. Người bị tạm giam là:

Bị can, bị cáo
Người bị kết án phạt tù hoặc tử hình mà bản án chưa có hiệu lực pháp luật hoặc đang chờ thi hành án,
Hoặc người bị tạm giam để thực hiện dẫn độ.

Những người này được quản lý tại trại tạm giam trong thời hạn điều tra, truy tố, xét xử theo quy định của pháp luật hình sự.

1.3. Người đang thi hành án tại trại tạm giam: là người đã bị Tòa án kết án bằng bản án có hiệu lực pháp luật và đang chấp hành hình phạt tại trại giam.

2. Có được ly hôn với người đang bị tạm giam hoặc thi hành án tại trại tạm giam không?

Dù đang bị tạm giam hay đang chấp hành án phạt tù, người đó vẫn là chủ thể của quan hệ hôn nhân và vẫn là đương sự trong vụ án ly hôn.

Theo Điều 51, Điều 56 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014, vợ hoặc chồng đều có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn khi có căn cứ khi có căn cứ cho thấy:

Vợ, chồng có hành vi bạo lực gia đình
Hoặc vi phạm nghiêm trọng quyền, nghĩa vụ của vợ, chồng

làm cho hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài, mục đích của hôn nhân không đạt được.

Do đó, việc một bên:

Đang bị tạm giam; hoặc
Đang chấp hành án phạt tù tại trại giam

Không làm mất quyền ly hôn của bên còn lại, đồng thời không phải là căn cứ để Tòa án từ chối thụ lý vụ án.

Trên thực tế, việc bị tạm giam hoặc chấp hành án phạt tù còn được xem là tình tiết quan trọng để Tòa Án đánh giá tình trạng hôn nhân đã trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài.

3. Hình thức ly hôn

3.1. Giải quyết ly hôn thuận tình

Theo quy định pháp luật, ly hôn thuận tình đòi hỏi:

Cả hai vợ chồng cùng ký đơn;
Cả hai bên phải trực tiếp tham gia phiên hòa giải và thể hiện ý chí tự nguyện.

Trong khi đó, người đang bị tạm giam hoặc đang chấp hành án phạt tù không thể trực tiếp ký đơn, không thể tham gia hòa giải theo thủ tục thông thường.

Về mặt lý thuyết, ly hôn thuận tình vẫn có thể thực hiện thông qua người đại diện hoặc luật sư, tuy nhiên trên thực tế rất khó thực hiện và ít được Tòa án chấp nhận.

Do đó, đa số trường hợp Tòa án giải quyết theo thủ tục ly hôn đơn phương.

3.2. Thực hiện ly hôn đơn phương

Ly hôn với người đang bị tạm giam, đang thi hành án tại trại giam thường được giải quyết theo thủ tục ly hôn đơn phương.

Quyền yêu cầu ly hôn được quy định tại Điều 51 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014;
Căn cứ để Tòa án cho ly hôn được quy định tại Điều 56 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014, khi có cơ sở xác định:
- Hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng;
- Đời sống chung không thể kéo dài;
- Mục đích hôn nhân không đạt được.

4. Người đang bị giam có phải tham gia phiên tòa ly hôn không?

Theo Công văn số 1083/VKSTC-V9 năm 2024 của Viện kiểm sát nhân dân tối cao về giải đáp vướng mắc trong công tác kiểm sát việc giải quyết các vụ việc dân sự, hôn nhân và gia thì:

Trong vụ án ly hôn, bị đơn đang bị tạm giam hoặc đang thi hành án tại trại giam thì Tòa án lấy lời khai của bị đơn tại trại tạm giam, trại giam bằng hình thức trực tiếp hoặc trực tuyến. Có thể yêu cầu trích xuất bị can để phục vụ xét xử.

Trường hợp bị đơn không thể có mặt tại phiên tòa và có đơn đề nghị xét xử vắng mặt thì Toà án xét xử vắng mặt họ theo quy định của pháp luật.

Như vậy, người đang bị giam không bắt buộc phải tham gia trực tiếp phiên tòa ly hôn.

5. Một số lưu ý thực tiễn quan trọng

Nên trình bày rõ hành vi vi phạm pháp luật, thời gian bị tạm giam, bản án hình sự (nếu có) để làm căn cứ chứng minh mâu thuẫn hôn nhân đã trầm trọng.
Trường hợp người bị tạm giam do bạo lực gia đình, xâm hại nghiêm trọng nghĩa vụ vợ chồng, đây là căn cứ rất rõ ràng để Tòa án giải quyết ly hôn nhanh chóng.
Khi giải quyết con chung, việc một bên đang chấp hành án phạt tù là yếu tố bất lợi trong việc giành quyền trực tiếp nuôi con.
Có thể ủy quyền cho luật sư tham gia tố tụng; nguyên đơn không bắt buộc phải dự đầy đủ tất cả các buổi làm việc nếu có lý do chính đáng và có đơn đề nghị phù hợp.

Ly hôn với người đang bị tạm giam hoặc đang thi hành án tại trại giam là hoàn toàn hợp pháp và được Tòa án giải quyết theo quy định pháp luật.

———————————————————————————————————————————————————————————–

Hãy liên hệ để được tư vấn và hỗ trợ kịp thời: