Các nghiên cứu và đánh giá thực tiễn cho thấy, bạo lực gia đình không chỉ gây ra những tổn thương trực tiếp cho người bị hại mà còn làm suy giảm nghiêm trọng sự ổn định của gia đình – nền tảng hình thành và duy trì trật tự xã hội. Những hậu quả của bạo lực gia đình thường diễn biến âm thầm, kéo dài theo thời gian và để lại tác động sâu sắc đến chất lượng đời sống gia đình và xã hội.
-
Nghiên cứu và đánh giá
Số liệu từ Tòa án nhân dân tối cao cho thấy bạo lực gia đình đang chiếm tỷ lệ rất lớn trong các nguyên nhân dẫn đến ly hôn. Trong khoảng thời gian từ ngày 1/7/2023 đến 30/4/2025, hệ thống tòa án trên toàn quốc đã thụ lý và giải quyết 368.702 vụ ly hôn. Đáng chú ý, có 341.692 vụ, tương đương 92,7%, được xác định có liên quan trực tiếp hoặc gián tiếp đến các hành vi bạo lực trong gia đình. (Baomoi.com)
Thực tiễn xét xử ghi nhận nhiều hình thức bạo lực khác nhau, từ hành vi xâm hại thân thể, ngược đãi, đến các biểu hiện bạo lực tinh thần như đe dọa, lăng mạ, kiểm soát, cô lập, cũng như bạo lực kinh tế và tình dục.
Bên cạnh đó, các yếu tố như nghiện rượu bia, sử dụng chất kích thích, cờ bạc và ngoại tình thường là tác nhân làm gia tăng nguy cơ bạo hành trong quan hệ hôn nhân.
-
Về khía cạnh pháp lý
Luật Phòng, chống bạo lực gia đình 2022 đã đưa ra định nghĩa rõ ràng về hành vi bạo lực gia đình.
Khoản 1 Điều 2 của luật này quy định: “Bạo lực gia đình là hành vi cố ý của thành viên gia đình gây tổn hại hoặc có khả năng gây tổn hại về thể chất, tinh thần, tình dục, kinh tế đối với thành viên khác trong gia đình”.
Cách tiếp cận này phản ánh đầy đủ các dạng bạo lực, không chỉ giới hạn ở những hành vi dễ nhận thấy mà còn bao quát cả các hình thức bạo lực tiềm ẩn.
-
Liên quan đến việc xử lý vi phạm
Điều 41 Luật Phòng, chống bạo lực gia đình 2022 xác định rõ nguyên tắc xử lý đối với người có hành vi bạo lực.
Theo đó, tùy thuộc vào mức độ và tính chất vi phạm, người thực hiện hành vi bạo lực có thể bị áp dụng các biện pháp kỷ luật, xử phạt vi phạm hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật.
Đồng thời, các biện pháp bảo vệ nạn nhân như cấm tiếp xúc, buộc chấm dứt hành vi bạo lực, tham gia các chương trình tư vấn, giáo dục bắt buộc cũng được áp dụng nhằm ngăn chặn hành vi tái diễn và bảo đảm an toàn cho người bị hại.
-
Công tác phòng ngừa bạo lực gia đình
Trước thực trạng này, nhiều ý kiến cho rằng cần tăng cường phòng ngừa bạo lực gia đình bằng giải pháp lâu dài. Trong đó, việc bắt buộc học tiền hôn nhân được xem là biện pháp phòng ngừa hiệu quả từ sớm. Các khóa học giúp trang bị kiến thức pháp luật, kỹ năng ứng xử và giải quyết mâu thuẫn gia đình. Điều này giúp các cặp đôi chủ động phòng tránh bạo lực ngay từ đầu hôn nhân.
Song song, cần đẩy mạnh tuyên truyền pháp luật về phòng, chống bạo lực gia đình.
- Các dịch vụ tư vấn tâm lý, hòa giải gia đình cần được mở rộng tại cộng đồng.
- Việc phát hiện sớm và can thiệp kịp thời giúp hạn chế hậu quả và ngăn ngừa tái diễn bạo lực.
Luật Hôn nhân và Gia đình hiện hành tiếp tục hoàn thiện quyền, nghĩa vụ giữa vợ và chồng.
- Các quy định về tài sản, nuôi con và chăm sóc lẫn nhau được cụ thể hóa rõ ràng hơn.
- Những quy định này tạo cơ sở pháp lý vững chắc khi phát sinh tranh chấp hôn nhân.
- Nguyên tắc bình đẳng vợ chồng được nhấn mạnh nhằm bảo vệ phụ nữ và nhóm yếu thế.
Bạo lực gia đình là vấn đề phức tạp, đòi hỏi sự chung tay của pháp luật và cộng đồng. Phòng ngừa hiệu quả và xử lý nghiêm minh là giải pháp then chốt xây dựng gia đình an toàn.
Nguồn số liệu và chi tiết các điều luật:
Baomoi.com
Luật Phòng, chống bạo lực gia đình, Luật Hôn nhân và Gia đình hiện hành
Hãy liên hệ để được tư vấn và hỗ trợ kịp thời:

