Trong thực tiễn giao dịch dân sự, hợp đồng vay tài sản (bao gồm vay tiền, tài sản có giá trị…) là một trong các loại hợp đồng rất phổ biến. Một nội dung then chốt mà các bên thường quan tâm là lãi suất vay — mức phí bên vay trả cho bên cho vay để sử dụng tài sản trong thời gian nhất định.
1. Hợp đồng vay tài sản là gì? Lãi suất trong hợp đồng vay tài sản?
Theo Điều 463 Bộ luật Dân sự 2015 “ Hợp đồng vay tài sản là sự thỏa thuận giữa các bên, theo đó bên cho vay giao tài sản cho bên vay; khi đến hạn trả, bên vay phải hoàn trả cho bên cho vay tài sản cùng loại theo đúng số lượng, chất lượng và chỉ phải trả lãi nếu có thỏa thuận hoặc pháp luật có quy định.”
Như vậy, việc trả lãi không mặc nhiên phát sinh, mà chỉ được áp dụng khi:
- Các bên có thỏa thuận về lãi suất; hoặc
- Pháp luật có quy định bắt buộc phải trả lãi.
2. Lãi suất xác định theo thỏa thuận của các bên
Theo Điều 468 Bộ luật Dân sự 2015, lãi suất vay do các bên tự thỏa thuận, thể hiện nguyên tắc tự do, tự nguyện trong giao kết hợp đồng. Tuy nhiên, pháp luật đặt ra giới hạn nhằm ngăn ngừa tình trạng cho vay nặng lãi, cụ thể:
- Lãi suất thỏa thuận không được vượt quá 20%/năm của khoản tiền vay, trừ trường hợp luật khác có quy định khác.
- Trường hợp các bên thỏa thuận mức lãi suất vượt quá giới hạn nêu trên thì phần lãi vượt quá sẽ không có hiệu lực pháp luật.
3. Trường hợp không xác định rõ lãi suất
Trong trường hợp hợp đồng có thỏa thuận về việc trả lãi nhưng không ghi rõ mức lãi suất cụ thể, và phát sinh tranh chấp, thì theo khoản 2 Điều 468 Bộ luật Dân sự 2015:
- Lãi suất được xác định bằng 50% mức lãi suất tối đa theo quy định, tức là không vượt quá 10%/năm của khoản tiền vay, tại thời điểm trả nợ.
4. Lãi suất quá hạn và cách xử lý vi phạm
Khi bên vay không thực hiện đúng nghĩa vụ trả nợ đúng hạn, pháp luật cho phép bên cho vay yêu cầu trả lãi đối với khoản nợ quá hạn. Cụ thể:
- Nếu hợp đồng có thỏa thuận về lãi suất vay trong hạn thì lãi suất đối với khoản nợ quá hạn tối đa bằng 150% lãi suất vay trong hạn.
- Trường hợp không có thỏa thuận về lãi suất thì việc tính lãi chậm trả được thực hiện theo quy định của Bộ luật Dân sự.
Lãi suất trong hợp đồng vay tài sản là nội dung quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi các bên, do đó cần được thỏa thuận rõ ràng bằng văn bản và tuân thủ quy định pháp luật nhằm hạn chế tranh chấp và bảo đảm an toàn pháp lý.
———————————————————————————————————————————————————————————–
Hãy liên hệ để được tư vấn và hỗ trợ kịp thời:

